വാർദ്ധക്യം എന്നത് കർമ്മങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമല്ല, മറിച്ച് കർമ്മങ്ങളുടെ രീതി മാറുന്ന ഒരു ഘട്ടമാണ്. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറി, മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനും ഈശ്വരനിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാനും ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അവസരമാണിത്.
മരണത്തെ ഭയന്നോ അല്ലെങ്കിൽ സമയം വെറുതെ കളഞ്ഞോ ഇരിക്കാതെ, പ്രായമായ ദമ്പതികൾക്ക് ചെയ്യാവുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. പ്രായമായവർക്കുള്ള 'കർമ്മം' (മാനസികവും ശാരീരികവും)
ഭഗവദ്ഗീത അനുസരിച്ച് മനസ്സിനെ ശുദ്ധമായി സൂക്ഷിക്കുന്നതും കർമ്മമാണ്.
സേവനം: കഴിയുന്ന രീതിയിൽ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുക. ചെടികൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുക, പക്ഷികൾക്കും ജീവികൾക്കും ഭക്ഷണം നൽകുക, അല്ലെങ്കിൽ കൊച്ചുമക്കൾക്ക് നല്ല കഥകളും അറിവുകളും പകർന്നു നൽകുക.
വായന: ഭഗവദ്ഗീത, ഭാഗവതം, രാമായണം തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിക്കുക. അവയിലെ അർത്ഥം ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് മനസ്സിനെ ഉന്മേഷമുള്ളതാക്കും.
യാത്രകൾ: ആരോഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലോ പ്രശാന്തമായ സ്ഥലങ്ങളിലോ ഒന്നിച്ച് യാത്ര ചെയ്യുക.
2. പ്രാർത്ഥന (മാനസിക സമാധാനത്തിന്)
പ്രാർത്ഥന എന്നത് ദൈവത്തോടുള്ള യാചനയല്ല, മറിച്ച് ദൈവവുമായുള്ള സംഭാഷണമാണ്. താഴെ പറയുന്ന ശ്ലോകം ദിവസവും ചൊല്ലുന്നത് മനസ്സിന് ധൈര്യം നൽകും:
"അച്യുതം കേശവം രാമനാരായണം
കൃഷ്ണദാമോദരം വാസുദേവം ഹരിം
ശ്രീധരം മാധവം ഗോപികാവല്ലഭം
ജാനകീനായകം രാമചന്ദ്രം ഭജേ"
3. ഹരേ രാമ മന്ത്രം (മഹാമന്ത്രം)
ഏറ്റവും ലളിതവും എന്നാൽ അതീവ ശക്തിയുള്ളതുമായ മന്ത്രമാണിത്. ഇത് ജപിക്കാൻ പ്രത്യേക ചിട്ടകളോ സമയമോ ആവശ്യമില്ല. എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഒന്നിച്ച് ഇരുന്നോ നടക്കുമ്പോഴോ ജപിക്കാം.
ഹരേ രാമ ഹരേ രാമ രാമ രാമ ഹരേ ഹരേ
ഹരേ കൃഷ്ണ ഹരേ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ ഹരേ ഹരേ
ദമ്പതികൾക്കായി ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ:
ഒന്നിച്ച് ജപിക്കുക: ദിവസവും രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും കുറച്ചു സമയം ഒന്നിച്ച് ഇരുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുക. ഇത് പരസ്പരമുള്ള ബന്ധം ദൃഢമാക്കുകയും വീടിനുള്ളിൽ പോസിറ്റീവ് ഊർജ്ജം നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.
മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത: മരണം എന്നത് ഒരു ഉറക്കം പോലെ സ്വാഭാവികമായ ഒന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. "ഞാൻ ഇന്ന് എന്ത് നല്ലത് ചെയ്തു?" എന്ന ചിന്തയോടെ ഓരോ ദിവസവും ജീവിക്കുക.
മൗനം: ഇടയ്ക്ക് കുറച്ചു സമയം മൗനമായി ഇരിക്കുന്നത് ശീലിക്കുക (മൗന വ്രതം). ഇത് ഉള്ളിലെ സമാധാനം കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും.
"ജീവിതത്തിന്റെ സായംസന്ധ്യ ഇരുട്ടിലേക്കുള്ള വഴിയല്ല, മറിച്ച് പ്രകാശപൂർണ്ണമായ മറ്റൊരു ലോകത്തേക്കുള്ള ഒരുക്കമാണ്."
ഭഗവദ്ഗീതയിലെ മൂന്നാം അധ്യായമായ കർമ്മയോഗത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ ശ്ലോകത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
ശ്ലോകം
നഹി കശ്ചിത് ക്ഷണമപി ജാതു തിഷ്ഠത്യകർമ്മകൃത് |
കാര്യതേ ഹ്യവശഃ കർമ്മ സർവ്വഃ പ്രകൃതിജൈർഗുണൈഃ ||
ലളിതമായ അർത്ഥം
"ഒരാൾക്കും ഒരു നിമിഷം പോലും ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കാൻ (കർമ്മം ചെയ്യാതിരിക്കാൻ) കഴിയില്ല. കാരണം, പ്രകൃതിദത്തമായ ഗുണങ്ങൾ (സത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ്) ഓരോ വ്യക്തിയെയും കൊണ്ട് എപ്പോഴും എന്തെങ്കിലും പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും."
ഈ സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രസക്തി
ഈ ശ്ലോകത്തിലൂടെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അർജ്ജുനനോട് വ്യക്തമാക്കുന്നത് കർമ്മം എന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നാണ് എന്നാണ്.
ശാരീരികവും മാനസികവുമായ കർമ്മം: നാം വെറുതെ ഇരിക്കുകയാണെന്ന് കരുതിയാലും ശ്വസനം, ചിന്തകൾ, ദഹനം തുടങ്ങിയ ശാരീരിക-മാനസിക പ്രക്രിയകൾ നടന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും. അവയും കർമ്മങ്ങളാണ്.
പ്രകൃതിയുടെ സ്വാധീനം: നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഗുണങ്ങളാണ് (സ്വഭാവം) നമ്മെ പ്രവർത്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലല്ല, മറിച്ച് അത് ഫലേച്ഛയില്ലാതെ (നിഷ്കാമ കർമ്മം) ചെയ്യുന്നതിലാണ് കാര്യം.
പലായനം അസാധ്യം: ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കുന്നത് പരിഹാരമല്ല, കാരണം എവിടെ പോയാലും പ്രകൃതി നമ്മെക്കൊണ്ട് കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും.
നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തെയും പ്രവൃത്തിയെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ മൂന്ന് ഭാവങ്ങളാണ് ത്രിഗുണങ്ങൾ. ഭഗവദ്ഗീതയിലെ പതിനാലാം അധ്യായത്തിലാണ് (ഗുണത്രയവിഭാഗ യോഗം) ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയുന്നത്. ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളാണ് ഓരോ മനുഷ്യനെയും വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത്.
അവയെ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കാം:
1. സത്വഗുണം (Sattva - പ്രകാശം/ശുദ്ധി)
ഇത് അറിവിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും ഗുണമാണ്.
ലക്ഷണങ്ങൾ: സന്തോഷം, ശാന്തി, ദയ, വിവേകം, സത്യസന്ധത.
പ്രവർത്തി: മനസ്സിനെ നിർമ്മലമാക്കുകയും ഈശ്വരനിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭാവം: സത്വഗുണം കൂടുതലുള്ളവർ എപ്പോഴും സമാധാനപ്രിയരും അറിവ് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ആയിരിക്കും.
2. രജോഗുണം (Rajas - ആവേശം/പ്രവർത്തനക്ഷമത)
ഇത് ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും കർമ്മങ്ങളുടെയും ഗുണമാണ്.
ലക്ഷണങ്ങൾ: അതിയായ ആഗ്രഹം, എപ്പോഴും എന്തെങ്കിലും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കാനുള്ള പ്രവണത, അധികാരം, മത്സരബുദ്ധി.
പ്രവർത്തി: മനുഷ്യനെ ലൗകിക സുഖങ്ങളിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കുന്നു.
ഭാവം: രജോഗുണം ഉള്ളവർ എപ്പോഴും നേട്ടങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കും. അശാന്തിയും പിരിമുറുക്കവും ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും.
3. തമോഗുണം (Tamas - അന്ധകാരം/അലസത)
ഇത് അറിവില്ലായ്മയുടെയും മന്ദതയുടെയും ഗുണമാണ്.
ലക്ഷണങ്ങൾ: ഉറക്കം, അലസത, വിഡ്ഢിത്തം, അശ്രദ്ധ, വിഷാദം.
പ്രവർത്തി: മനസ്സിനെ മൂടുകയും ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ തടസ്സമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭാവം: തമോഗുണം കൂടുതലുള്ളവർ ഒന്നും ചെയ്യാൻ താല്പര്യമില്ലാതെ മടിപിടിച്ചിരിക്കുന്നവരായിരിക്കും.
ത്രിഗുണങ്ങളുടെ തുലനാവസ്ഥ
നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും. ഒരു ഗുണം കൂടുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവ കുറയുന്നു.
| ഗുണം | സ്വഭാവം | ഫലം |
| സത്വം | നിർമ്മലം, പ്രകാശം | സുഖം, ജ്ഞാനം |
| രജസ്സ് | രാഗം, ആഗ്രഹം | കർമ്മം, ദുഃഖം |
| തമസ്സ് | മൗഢ്യം, അജ്ഞത | പ്രമാദം, ഉറക്കം |
പ്രായമായവർക്ക് ഇത് എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കാം?
വാർദ്ധക്യത്തിൽ നാം തമോഗുണത്തെ (അലസത) മറികടന്ന്, രജോഗുണത്തെ (ആകുലതകൾ) ശാന്തമാക്കി, സത്വഗുണത്തിലേക്ക് (ഭക്തിയും സമാധാനവും) ഉയരാൻ ശ്രമിക്കണം. മനസ്സ് സത്വഗുണത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ മരണം പോലും ഭയമില്ലാത്ത ഒരു സാധാരണ മാറ്റമായി തോന്നും.
ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾക്കും അതീതമായി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് 'ഗുണാതീതൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ത്രിഗുണങ്ങളെ മറികടന്ന് 'ഗുണാതീതൻ' (ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതനായവൻ) ആകുക എന്നത് ആത്മീയതയുടെ പരമമായ ലക്ഷ്യമാണ്. ഭഗവദ്ഗീതയിൽ അർജ്ജുനൻ കൃഷ്ണനോട് ചോദിക്കുന്നുണ്ട്: "പ്രഭോ, ഈ ഗുണങ്ങളെ മറികടന്നവന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? അവൻ എങ്ങനെയാണ് പെരുമാറുന്നത്?"
ഭഗവാൻ നൽകുന്ന മറുപടിയിലൂടെ നമുക്ക് ഗുണാതീതനാകാനുള്ള വഴി താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാം:
1. സാക്ഷിഭാവം (Observer Mindset)
ഗുണങ്ങൾ മനസ്സിനെ സ്വാധീനിക്കുമ്പോൾ അതിൽ വീണുപോകാതെ മാറിനിന്ന് കാണാൻ ശീലിക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന്, മനസ്സിൽ ദേഷ്യം (രജോഗുണം) വരുമ്പോൾ "എനിക്ക് ദേഷ്യം വരുന്നു" എന്ന് പറയുന്നതിന് പകരം, "എന്റെ മനസ്സിൽ ഇപ്പോൾ രജോഗുണം പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഞാൻ അതിൽ നിന്നും വേറിട്ടവനാണ്" എന്ന് ചിന്തിക്കുക.
2. സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ തുല്യനില (Equanimity)
ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം വരുമ്പോൾ അമിതമായി ആഹ്ലാദിക്കാതെയും, കഷ്ടപ്പാടുകൾ വരുമ്പോൾ തളർന്നുപോകാതെയും ഇരിക്കുക.
സ്വർണ്ണത്തെയും കല്ലിനെയും ഒരുപോലെ കാണുക.
പ്രിയപ്പെട്ടതും അപ്രിയമായതും വരുമ്പോൾ മനസ്സിന്റെ സമനില തെറ്റാതിരിക്കുക.
3. നിഷ്കാമ കർമ്മം (Selfless Action)
"ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്നു" എന്ന അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കുക. എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഈശ്വരനിൽ അർപ്പിക്കുക. നാം വെറും ഒരു ഉപകരണം മാത്രമാണെന്ന് ചിന്തിക്കുന്നത് ഗുണങ്ങളുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാൻ സഹായിക്കും.
4. ഭക്തിയോഗം (Devotion)
ഭഗവാൻ പറയുന്നു: "ആരാണോ എന്നെ അവ്യഭിചാരിയായ ഭക്തിയോടെ ഭജിക്കുന്നത്, അവൻ ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെയും കടന്ന് ബ്രഹ്മഭാവത്തിന് അർഹനായിത്തീരുന്നു." പൂർണ്ണമായ ഈശ്വരവിശ്വാസം മനസ്സിനെ എല്ലാ കെട്ടുപാടുകളിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കും.
പ്രായമായവർക്ക് ഗുണാതീത അവസ്ഥയിലേക്കുള്ള ലളിതമായ പടവുകൾ:
അലസത വരുമ്പോൾ (തമസ്സ്): ഭഗവന്നാമം ജപിച്ച് ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെ ഉണർത്തുക.
ആകുലത വരുമ്പോൾ (രജസ്സ്): "എല്ലാം ഈശ്വരേച്ഛ" എന്ന് കരുതി മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുക.
സമാധാനം തോന്നുമ്പോൾ (സത്വം): ആ അവസ്ഥ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് കൂടുതൽ സമയം ധ്യാനത്തിലും പ്രാർത്ഥനയിലും മുഴുകുക.
ഈ അവസ്ഥയിലെത്തിയ ഒരാൾക്ക് മരണഭയമുണ്ടാകില്ല. കാരണം അയാൾ ശരീരമല്ല, മറിച്ച് അനശ്വരമായ ആത്മാവാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.
അഭിപ്രായങ്ങള്
ഒരു അഭിപ്രായം പോസ്റ്റ് ചെയ്യൂ